Član 69.

Doktorat nauka može se sticati pod uvjetima i na način koji su utvrđeni Zakonom ovim Pravilima i općim aktima članica.

Doktorat nauka dodjeljuje Univerzitet.

Član 70.

Doktorat nauka iz određene naučne oblasti realizira se na fakultetu, odnosno umjetničkoj akademiji ili naučnoj ustanovi – članici Univerziteta koja je matična za određenu naučnu oblast.

Član 71.

Prijavu za pokretanje postupka za sticanje doktorata nauka zainteresirani kandidat (u daljem tekstu: kandidat) podnosi vijeću matične članice.

Uz prijavu kandidat prilaže dokaze o tome da ispunjava općezakonske uvjete za sticanje doktorata nauka i predlaže radni naslov teme disertacije sa obrazloženjem koje treba da sadrži osnovne naznake sadržaja teme, cilja istraživanja, metoda koje kandidat namjerava primijeniti u obradi date teme, projekciju očekivanih rezultata i njihov doprinos datoj naučnoj oblasti.

Član 72.

Razmatrajući prijavu doktorske disertacije vijeće može, ako ustanovi da je prijava nepotpuna ili da joj nisu priloženi odgovarajući dokazi ili neophodna obrazloženja, zatražiti od kandidata da prijavu dopuni, odnosno da joj priloži potrebnu dokumentaciju i to u roku koji ne može biti duži od 15 dana od dana kada je kandidat pismeno obaviješten o zahtjevu vijeća.

Ako kandidat do predviđenog roka ne postupi po zahtjevu vijeća, smatra se da je odustao od prijave.

Član 73.

Kada primi prijavu za pokretanje postupka za sticanje doktorata nauka, vijeće najprije utvrđuje da li predložena tema disertacije i njene osnovne sadržajne naznake pripadaju naučnoj oblasti za koju je članica matična i da li postoje uvjeti za njezinu realizaciju, a potom, najkasnije u roku od 30 dana od prijema prijave podnosi Senatu Univerziteta zahtjev da obrazuje komisiju sa zadatkom da utvrdi da li kandidat ispunjava opće uvjete za sticanje doktorata nauka i da li se predložena tema disertacije može prihvatiti kao podobna za samostalan naučno istraživački rad.

U istom zahtjevu vijeće članice predlaže listu nastavnika i naučnih radnika za članove komisije vodeći računa o zakonskim kriterijima.

Na temelju predložene liste, Senat Univerziteta imenuje predsjednika i članove naučne, odnosno umjetničke komisije (u daljem tekstu: komisija) i njihove zamjenike i o tome obavještava vijeće članice koja je matična za vođenje daljeg postupka.

Član 74.

Postupak komisije po prijavi ima se smatrati hitnim i mora se okončati najkasnije u roku od 30 dana računajući od dana kada je komisija obrazovana.

Kada ocjenjuje da li kandidat ispunjava opće uvjete za sticanje doktorata nauka komisija utvrđuje naročito: 

1. da li kandidat ima naučni stepen magistra i iz koje naučne oblasti i da li je ta naučna oblast istorodna ili srodna sa naučnom oblasti iz koje kandidat želi steći doktorat nauka;
2. da li kandidat ima objavljene naučne radove iz date naučne oblasti, u kojim publikacijama i kada su ti radovi objavljeni;

Kada procjenjuje podobnost prijavljene teme za disertaciju komisija utvrđuje posebno:
1. da li je tema po radnom naslovu i osnovnim sadržajnim naznakama i po zadatom cilju dovoljno široka da se može smatrati podobnom za samostalno naučno istraživanje;
2. da li postoje potrebni uvjeti da se realizira predviđeni program istraživanja.

Izvještaj sa odgovarajućim prijedlozima komisija dostavlja vijeću matične članice i Senatu Univerziteta na verifikaciju.

Član 75.

Vijeće i Senat Univerziteta razmatraju izvještaj i prijedloge komisije i donose odgovarajuće odluke.
Ako prihvati prijedlog sa obrazloženjem da kandidat ispunjava uvjete za sticanje doktorata nauka i da je predložena tema disertacije podobna za obradu kroz samostalan naučno istraživački rad, vijeće određuje mentora za pružanje odgovarajuće pomoći i davanje stručnih uputa kandidatu u toku rada na disertaciji, a to može biti redovni ili vanredni profesor koji ima objavljene naučne radove iz naučne oblasti iz koje se radi doktorska disertacija.

Član 76.

Ako vijeće prihvati izvještaj komisije u kojem je predloženo da se prijava odbije zbog toga što kandidat ne ispunjava opće uvjete za sticanje doktorata nauka ili što je ocijenila da predloženu temu disertacije ne može prihvatiti, obavještava podnosioca prijave da ima pravo u roku od 8 dana od dana prijema odbijajuće odluke izjaviti prigovor Senatu Univerziteta.

Odluka koju donosi Senat Univerziteta konačna je.

Član 77.

U slučaju da komisija nije mogla da se saglasi o tome u kojoj naučnoj odnosno umjetničkoj oblasti pripada prijavljena tema disertacije ili ako utvrdi da tema disertacije po osnovnim sadržajnim i metodološkim naznakama ulazi u područje dviju ili više naučnih, odnosno umjetničkih oblasti tj. da ima multidisciplinarni karakter, predložit će da Senat Univerziteta odluči na kojem fakultetu, odnosno umjetničkoj akademiji ili naučnoj ustanovi – članici Univerziteta može sprovesti postupak za sticanje doktorata nauka.

O svojoj odluci Senat Univerziteta obavještava podnosioca prijave u roku od 8 dana.

Član 78.

Doktorska disertacija predaje se matičnoj članici u 15 primjeraka.

Disertacija mora biti napisana na bosanskom, hrvatskom ili srpskom jeziku.

Svi primjerci disertacije moraju imati rezime i na jednom od svjetskih jezika.

Rezime treba da sadrži predmet, metod i glavne naučne rezultate disertacije.

Član 79.

Po prijemu disertacije vijeće članice predlaže Senatu Univerziteta sastav komisije za odbranu doktorske disertacije koja se imenuje prema kriterijima utvrđenim u Zakonu.

Za predsjednika komisije za ocjenu i odbranu doktorske disertacije ne može biti imenovan profesor, odnosno naučni saradnik kojem je povjerena uloga mentora.

Član 80.

U postupku ocjene komisija je dužna pregledati disertaciju i o tome podnijeti izvještaj sa odgovarajućim prijedlozima vijeću članice u roku koji je određen prilikom imenovanja komisije. Ovaj rok ne može biti duži od 6 mjeseci.

Na prijedlog komisije vijeće može disertaciju prihvatiti, može je vratiti kandidatu na doradu, ili je odbiti.

U slučaju kada vijeće disertaciju vrati kandidatu odredit će primjeren rok do kojeg kandidat ovom zahtjevu mora udovoljiti. U izuzetnom i naročito opravdanom slučaju ranije odobreni rok vijeće može na zahtjev kandidata produžiti najviše za još šest mjeseci.

Odbijena disertacija ne može se ponovno podnijeti u cilju sticanja doktorata nauka.

Kada vijeće prihvati disertaciju određuje datum (dan i sat) i mjesto odbrane disertacije.

Član 81.

Obavijest o zakazanoj odbrani disertacije objavljuje se na oglasnim pločama članice pred kojom teče postupak za sticanje doktorata i Rektorata Univerziteta, kao i u dnevnoj štampi.

Obavijest iz prethodnog stava sadrži: prezime i ime kandidata, temu disertacije, mjesto i vrijeme odbrane i napomenu da se disertacija može pregledati u određenom prostoru članice Univerziteta i prisustvovati njenoj odbrani.

Obavijest o zakazanoj odbrani mora se objaviti najkasnije 30 dana prije dana koji je određen za odbranu disertacije.

Član 82.

U roku utvrđenom u prethodnom članu disertacija se mora učiniti dostupnom naučnoj i široj javnosti. U tom cilju primjerak disertacije mora biti izložen u odgovarajućoj posebnoj prostoriji članice Univerziteta pred kojom teče postupak za sticanje doktorata.

Zainteresiranim licima mora biti omogućen pregled disertacije sa svim dokumentacionim prilozima u prisustvu stručnog radnika članice Univerziteta.

Svoje primjedbe, mišljenja, prijedloge i pitanja zainteresirani mogu saopćiti u pismenoj formi komisiji za ocjenu i odbranu disertacije najkasnije 10 dana prije zakazane odbrane i zahtijevati da se sa navedene primjedbe, mišljenjima, pitanja i prijedlozi prezentiraju u toku odbrane disertacije.

Član 83.

Odbrana disertacije je javna.

Proceduru i odbrane vodi predsjednik komisije.

Predsjednik komisije otvara zasjedanje i saopćava biografske podatke kandidata, podatke o njegovom ranijem naučnom radu, kao i podatke iz kojih se vidi da kandidat ispunjava uvjete za odbranu disertacije. Član komisije, kojeg odredi predsjednik, čita izvještaj o ocjeni disertacije na osnovu kojeg je vijeće prihvatilo disertaciju, zatim odluku o prihvatanju disertacije, saopćava imena članova komisije pred kojom kandidat brani disertaciju.

Član 84.

Pošto je obavljena procedura iz prethodnog člana, na poziv predsjednika komisije kandidat usmeno izlaže predmet, metod i glavne naučne rezultate disertacije.

Kandidat odgovara posebno na sva postavljena pitanja.

Predsjednik komisije saopćava kandidatu pitanja i primjedbe koje su dostavili zainteresirani naučni i drugi radnici, ako smatra da su one bitne za rasvjetljavanje i utvrđivanje svih naučnih činjenica relevantnih za predmet disertacije, metode primijenjene u njezinoj izradi, mogućnost primjene rezultata date disertacije.

Na traženje kandidata predsjednik komisije mu daje mogućnost da iznese svoj osvrt i dadne odgovore na primjedbe koje su iznijeli članovi komisije.

Poslije završenog osvrta kandidat predsjednik komisije proglašava da je postupak odbrane disertacije završen, a komisija se povlači na vijećanje i vrednovanje o rezultatu odbrane.

Član 85.

Ako komisija u toku postupka disertacije stekne uvjerenje da je potrebno izvršiti provjeru da li je kandidat samostalno radio na disertaciji, može odluku o rezultatu odbrane disertacije odložiti za tri mjeseca, nakon čega donosi konačnu odluku.

Član 86.

Komisija na tajnom vijećanju odlučuje jednoglasno ili većinom glasova da je kandidat odbranio disertaciju, odnosno da je nije odbranio.

Predsjednik komisije proglašava odluku i zaključuje postupak odbrane disertacije.

Član 87.

U toku odbrane disertacije vodi se zapisnik koji potpisuju svi članovi komisije i zapisničar.

Član 88.

Komisija podnosi dekanu članice izvještaj o toku i rezultatu odbrane disertacije, a dekan o tome izvještava vijeće.

Član 89.

Odluku komisije sa izvještajem i drugom dokumentacijom o odbranjenoj disertaciji, dekan članice dostavlja Rektoru Univerziteta radi promocije kandidata.

Promocija se obavlja javno i ima svečani karakter. Promociju otvara Rektor i daje riječ dekanu matične članice na kojoj je kandidat odbranio disertaciju. Dekan iznosi podatke o životu i radu kandidata, njegovoj stručnoj i naučnoj djelatnosti i o odluci komisije o odbrani disertacije. Zatim predstavnik komisije daje podatke o predmetu disertacije i o naučnim rezultatima koje je kandidat izložio u disertaciji.

Na kraju Rektor objavljuje da su ispunjeni uvjeti za dodjelu doktorata nauka, proglašava kandidata za doktora nauka odgovarajuće naučne oblasti, odnosno grane umjetnosti i predaje mu diplomu.

Član 90.

Diplomu o doktoratu nauka potpisuju Rektor Univerziteta i dekan članice na kojoj je disertacija odbranjena, koji su na ovim funkcijama u momentu izdavanja diplome.

U diplomu se utiskuje suhi pečat Univerziteta.

Diploma se izdaje na bosanskom, hrvatskom ili srpskom jeziku.

Sadržaj diplome utvrđuje ministar nadležan za visoko obrazovanje.

Oblik i tehničko grafičko rješenje diplome o doktoratu nauka utvrdjuje Senat Univerziteta posebnom odlukom.

Član 91.

Nakon odbrane doktorske disertacije i obavljene promocije, članica Univerziteta dostavlja po jedan primjerak doktorske disertacije Nacionalnoj i univerzitetskoj biblioteci i svim univerzitetskim bibliotekama u Bosni i Hercegovini.

Rezime doktorske disertacije na jednom od svjetskih jezika utvrđenih u prethodnom članu objavljuje se u službenom glasniku Univerziteta ili u posebnoj univerzitetskoj publikaciji “Rezimei doktorskih disertacija” koje su odbranjene na ustanovama Univerziteta u Sarajevu.

Član 92.

Ako se nakon odbrane disertacije, odnosno poslije promocije pojavi sumnja da disertacija nije samostalan naučni rad, na prijedlog vijeća matične članice Univerziteta ili na inicijativu Senata Univerziteta, vijeće članice imenuje komisiju od 3 do 5 članova, sastavljenu prema kriterijima utvrđenim u ovim Pravilima, sa zadatkom da ispita osnovanost sumnje u samostalnost izrade disertacije.

Ako komisija utvrdi da je prigovor neosnovan obavijestit će o tome Senat Univerziteta i predložiti da se obustavi dalji postupak. Odluka Senata Univerziteta je konačna.

Ako komisija potvrdi osnovanost sumnje da disertacija nije samostalan naučni rad, podnijet će o tome izvještaj Senatu Univerziteta sa prijedlogom da donese odluku o oduzimanju dotorata nauka. Ako Senat prihvati ocjenu komisije, Rektor Univerziteta o tome obavještava lice kojemu se osporava doktorat nauka i članicu Univerziteta na kojoj je stečen doktorat.

Vijeće članice koja je matična najkasnije mjesec dana po dobijanju izvještaja iz prethodnog stava, na sjednici na koju se poziva i lice kojem se osporava doktorat nauka razmotrit će izvještaj komisije i prigovore koje ovo lice stavi na izvještaj, a potom donijeti odgovarajuću odluku. Sjednica vijeća članice može se održati i bez prisustva lica kojem se osporava doktorat nauka ako ono pravovremeno ne opravda svoj izostanak.

Vijeće matične članice može dvotrećinskom većinom glasova svih članova iz reda nastavnika i naučnih radnika, bez članova iz reda saradnika i studenata utvrditi prijedlog o oduzimanju doktorata nauka.

Prijedlog iz prethodnog stava dekan članice dostavlja Univerzitetu na dalji postupak. Senat

Univerziteta razmatra dostavljene prijedloge i donosi konačnu odluku.

Poništenjem doktorata nauka Rektor donosi rješenje o brisanju podataka iz evidencije Univerziteta i određuje da se odluka o oduzimanju doktorata i poništenju diplome objavi u službenim novinama Federacije Bosne i Hercegovine odnosno Kantona Sarajevo i u službenom glasilu Univerziteta.

Član 4.

Naučnoistraživačka djelatnost podrazumijeva stvaralački rad, čiji rezultat doprinosi otkrivanju novih znanja i korištenju istih i postojećih znanja za  primjene u svim oblicima ljudskog djelovanja.

Naučnoistraživačka djelatnost obuhvata fundamentalna, aplikativna i razvojna istraživanja.

Rezultati naučnoistraživačke djelatnosti moraju da sadrže elemente izvornosti i novine, a vrednuju se objavljivanjem u naučnim i stručnim časopisima, zbornicima radova sa naučnih i stručnih skupova, monografijama i sl. ili provjerom u praksi.

Navedeno vrednovanje će biti definirano odgovarajućim pravilnikom.

Član 5.

Fundamentalno istraživanje je teorijski i eksperimentalni rad poduzet ka traženju novih spoznaja i zakonitosti.

Aplikativno istraživanje je teorijski i eksperimentalni rad usmjeren ka stjecanju novih znanja, prvenstveno radi zadovoljavanja praktičkih potreba.

Razvojno istraživanje je sistematski rad zasnovan na rezultatima fundamentalnih i aplikativnih istraživanja i iskustava, usmjeren na stvaranje novih materijala, uređaja, sistema i metoda, uključujući stvaranje novih ili bitno poboljšanje postojećih proizvoda, tehnologija, uređaja, sistema, procesa i usluga.

Član 6.

Pod osposobljavanjem kadra za naučnoistraživačku djelatnost, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se podrška i stvaranje uvjeta za stjecanje naučnog stepena magistra i doktora nauka.

Pod usavršavanjem naučnika, podrazumijeva se stjecanje novih i proširivanje stečenih znanja, putem postdoktorskih studija i drugih oblika usavršavanja.

Član 55.

Ministar će donijeti pravilnike iz čl. 4, 11, 13, 29, 47, 48. i 50. ovog zakona najkasnije u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona, a to su:

Član 47. 

Naučni stepen doktora nauka je najviši naučni stepen koji se stiče na univerzitetu.  

Matične visokoškolske ustanove za sticanje doktorata za odgovarajuću naučnu oblast, utvrđuje univerzitet. 

Naučni stepen doktora nauka stiče se uspješnom javnom odbranom doktorske disertacije. 

Doktorska disertacija je rezultat samostalnog naučnoistraživačkog rada kojim se daju novi naučni rezultati i originalni doprinosi razvoju naučne misli. 

Član 48. 

Naučni stepen doktora nauka može steći kandidat sa odgovarajućom visokom stručnom spremom u matičnoj naučnoj oblasti, koji ispunjava slijedeće uvjete:  

• da ima naučni stepen magistra iz odgovarajuće oblasti, 
• da ima objavljen najmanje jedan naučni rad u skladu sa Zakonom o naučnoistraživačkoj djelatnosti  ("Službene novine Kantona Sarajevo", broj 10/04 u daljnjem tekstu: Zakon o naučnoistraživačkoj djelatnosti), iz oblasti prijavljene doktorske disertacije, 
• da ima uspješno javno odbranjenu doktorsku disertaciju. 
  Uvjeti iz alineje druge ovog člana ne odnose se na procedure započete prije stupanja na snagu ovog Zakona. 

Član 49. 

Ocjenu uvjeta iz prethodnog člana i podobnost teme doktorske disertacije vrši komisija, koju na prijedlog matične visokoškolske ustanove, obrazuje univerzitet.  

Članovi komisije iz prethodnog stava su nastavnici visokoškolskih ustanova, naučni radnici i članovi akademije nauka i umjetnosti, od kojih svi imaju naučni stepen doktora nauka, a većina je iz naučne oblasti iz koje se prijavljuje doktorska disertacija.  

Član 50. 

Visokoškolska ustanova dužna je da odredi mentora radi pružanja pomoći kandidatu prilikom izrade doktorske disertacije. 

Mentor može biti redovni ili varedni profesor koji ima objavljene naučne radove iz naučne oblasti iz koje se radi doktorska disertacija.  

Član 51. 

Doktorska disertacija javno se brani pred komisijom obrazovanom u sastavu i na način utvrđen u članu 46. ovog Zakona.  
Univerzitet, odnosno visokoškolska ustanova, dužna je doktorsku disertaciju učiniti dostupnom javnosti najkasnije 30 dana prije njene odbrane, na način utvrđen pravilima univerziteta.  

Objavljena doktorska disertacija dostavlja se svim matičnim visokoškolskim ustanovama u Bosni i Hercegovini i univerzitetskim bibliotekama u Bosni i Hercegovini.  

Univerzitet, odnosno visokoškolska ustanova dužna je izvod iz doktorske disertacije objaviti na način utvrđen pravilima univerziteta.  

Član 52. 

Naučni stepen doktora nauka može se oduzeti ako se naknadno utvrdi da doktorska disertacija nije rezultat samostalnog naučnoistraživačkog rada.  

Odluku o oduzimanju naučnog stepena doktora nauka donosi univerzitet i javno je objavljuje na način utvrđen pravilima univerziteta. 

Član 53. 

Pravilima univerziteta i visokoškolske ustanove bliže se utvrđuje postupak za sticanje naučnog stepena doktora nauka i za oduzimanje tog stepena.  

Član 54. 

Univerzitet može dodijeliti počasni doktorat nauka.  

Počasni doktorat nauka se dodjeljuje u skladu sa uvjetima predviđenim pravilima univerziteta.